- BAG (Bundesamt fuer Gesundheit)
- Federalny Urzad Zdrowia Publicznego — to instytucja rzadowa, ktora nadzoruje caly system ubezpieczen zdrowotnych w Szwajcarii. Zatwierdza skladki kas chorych na kazdy rok, prowadzi liste leków refundowanych i publikuje oficjalne dane o cenach ubezpieczen. Odpowiednik polskiego Ministerstwa Zdrowia, ale z duzo szerszymi kompetencjami.
- Franchise (Franczyza / Udzial wlasny roczny)
- Kwota, ktora ubezpieczony placi z wlasnej kieszeni rocznie, zanim kasa chorych zacznie pokrywac koszty leczenia. Dostepne poziomy: 300, 500, 1'000, 1'500 i 2'500 CHF dla doroslych. Dzieci do 18 lat nie maja franchise. Im wyzsza franchise, tym nizsza miesieczna skladka — ale wieksze ryzyko wlasnych wydatkow w razie choroby.
- Grundversicherung (Ubezpieczenie podstawowe)
- Obowiazkowe ubezpieczenie zdrowotne, ktore musi posiadac kazda osoba zameldowana w Szwajcarii. Zakres swiadczen jest identyczny we wszystkich kasach chorych — okresla go ustawa KVG. Obejmuje wizyty lekarskie, hospitalizacje, leki z listy, badania, ciaze i porod. Kasa nie moze odmowic przyjecia nikogo do ubezpieczenia podstawowego.
- Hausarzt-Modell (Model lekarza rodzinnego)
- Model ubezpieczenia, w ktorym ubezpieczony wybiera jednego lekarza rodzinnego, ktory koordynuje cale leczenie. Przed wizyta u specjalisty trzeba najpierw odwiedzic lekarza rodzinnego (z wyjatkiem nagłych wypadkow, ginekologii i okulistyki). Tansza skladka o 5–15% w porownaniu z modelem standardowym.
- HMO (Health Maintenance Organization)
- Model ubezpieczenia, w ktorym ubezpieczony jest przypisany do grupowej praktyki lekarskiej (centrum HMO). Wszystkie wizyty odbywaja sie w tym centrum, ktore koordynuje leczenie. Najtanszy model — oszczednosc 15–25% na skladce. Nie oznacza gorszej jakosci — centra HMO czesto maja nowoczesny sprzet i doswiadczony personel.
- IPV / Praemienverbilligung (Doplata do skladki)
- Dofinansowanie skladek ubezpieczenia zdrowotnego przez kanton. Przysluguje osobom i rodzinom o niskim lub srednim dochodzie. Wysokosc doplaty zalezy od kantonu, dochodu i wielkosci rodziny. Moze pokrywac od kilkudziesieciu do kilkuset frankow miesiecznie. To prawo, nie zasilek — wynika z art. 65 KVG.
- Krankenkasse (Kasa chorych)
- Prywatna firma ubezpieczeniowa oferujaca ubezpieczenie zdrowotne. W Szwajcarii dziala ponad 50 kas chorych. W kontekscie ubezpieczenia podstawowego wszystkie oferuja identyczne swiadczenia — roznia sie tylko cena i serwisem. Nie nalezy mylic z polskim NFZ — kasy chorych to prywatne firmy, nie instytucja panstwowa.
- Kuendigung (Wypowiedzenie)
- Formalne rozwiazanie umowy z kasa chorych. Musi byc zlozone pisemnie (najlepiej listem poleconym) i dotrzec do kasy najpozniej 30 listopada na zmiane od 1 stycznia. W przypadku podwyzki skladek obowiazuja dodatkowe terminy. Wypowiedzenie dotyczy tylko ubezpieczenia podstawowego — dodatkowe umowy trzeba wypowiedziec oddzielnie.
- KVG (Krankenversicherungsgesetz)
- Federalna ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym — podstawa prawna calego systemu. Okresla obowiazkowe swiadczenia, prawa ubezpieczonych, obowiazek przyjecia przez kasy, zasady franchise i Selbstbehalt. Dla ubezpieczonego najwazniejsze: KVG gwarantuje, ze kazda kasa musi przyjac kazdego i oferowac identyczne swiadczenia.
- Leistungskatalog (Katalog swiadczen)
- Oficjalna lista swiadczen medycznych pokrywanych przez ubezpieczenie podstawowe. Obejmuje wizyty lekarskie, badania diagnostyczne, zabiegi chirurgiczne, leki z listy refundacyjnej, fizjoterapie i wiele wiecej. Lista jest identyczna dla wszystkich kas chorych — zmienia ja wylacznie BAG (Federalny Urzad Zdrowia).
- Obligatorium (Obowiazek ubezpieczenia)
- Kazda osoba zameldowana w Szwajcarii ma 3 miesiace na zawarcie ubezpieczenia zdrowotnego. Dotyczy to rowniez noworodkow (od dnia narodzin, z 3-miesiecznym terminem na zawarcie umowy). Brak ubezpieczenia jest nielegalny — kanton przydzieli Ci kase chorych automatycznie (i niekoniecznie najtansza!).
- Praemie (Skladka)
- Miesieczna kwota, ktora ubezpieczony placi kasie chorych za ubezpieczenie. Wysokosc zalezy od kasy chorych, kantonu, kodu pocztowego, modelu ubezpieczenia i franchise. Skladki sa ustalane co roku przez kasy i zatwierdzane przez BAG. Mozna je obniozyc, wybierajac tansza kase, wyzszza franchise lub model alternatywny.
- Selbstbehalt (Udzial procentowy)
- Po przekroczeniu franchise, ubezpieczony placi jeszcze 10% kosztow leczenia — to jest Selbstbehalt. Maksimum to 700 CHF rocznie dla doroslych i 350 CHF dla dzieci. Dopiero po osiagnieciu franchise + Selbstbehalt, kasa chorych pokrywa 100% kosztow. Przyklad: przy franchise 300 CHF, maksymalny roczny koszt z kieszeni to 1'000 CHF (300 + 700).
- Telmed (Model telemedyczny)
- Model ubezpieczenia, w ktorym przed kazda wizyta u lekarza trzeba najpierw skonsultowac sie telefonicznie z centrum medycznym. Konsultant ocenia sytuacje i kieruje do odpowiedniego specjalisty — lub rozwiazuje problem telefonicznie. Oszczednosc 8–20% na skladce. Wyjatki: nagly wypadek, ginekolog, okulista.
- Zusatzversicherung (Ubezpieczenie dodatkowe)
- Dobrowolne, prywatne ubezpieczenie pokrywajace swiadczenia spoza katalogu podstawowego. Przykladly: pokoj prywatny w szpitalu, stomatologia, medycyna alternatywna, okulista, leczenie za granica. W przeciwienstwie do Grundversicherung — kasa moze odmowic przyjecia (badania lekarskie!) i stawki zaleza od stanu zdrowia. Nigdy nie rezygnuj z dodatkowego, zanim nie masz nowego!