Franchise to nie loteria — to decyzja, ktora mozna podjac swiadomie. Pokaze Pan/Pani, ktora franchise jest najlepsza dla Twojej konkretnej sytuacji.
Franchise (po polsku: udzial wlasny lub franczyza) to kwota, ktora Pan/Pani placi z wlasnej kieszeni rocznie, zanim kasa chorych zacznie pokrywac koszty leczenia. To jak „prog" — dopoki nie przekroczysz tej kwoty, placisz za wizyty lekarskie sam/a.
Ale to nie koniec. Po przekroczeniu franchise, Pan/Pani nadal placi 10% kosztow leczenia — to tzw. Selbstbehalt (udzial procentowy), maksymalnie 700 CHF rocznie dla doroslych. Dopiero po osiagnieciu franchise + 700 CHF Selbstbehalt, kasa chorych pokrywa 100% kosztow.
| Franchise | Max. koszt wlasny | Typowa skladka (Zurich) | Roczny koszt skladki |
|---|---|---|---|
| 300 CHF | 1'000 CHF | ~450 CHF/mies. | 5'400 CHF |
| 500 CHF | 1'200 CHF | ~420 CHF/mies. | 5'040 CHF |
| 1'000 CHF | 1'700 CHF | ~380 CHF/mies. | 4'560 CHF |
| 1'500 CHF | 2'200 CHF | ~345 CHF/mies. | 4'140 CHF |
| 2'500 CHF | 3'200 CHF | ~295 CHF/mies. | 3'540 CHF |
Nie istnieje jedna „najlepsza" franchise. Wszystko zalezy od Twojej sytuacji zdrowotnej i finansowej.
Profil A: Mlody, zdrowy, rzadko u lekarza (20–35 lat)
Rekomendacja: Franchise 2'500 CHF + model HMO/Telmed
Dlaczego? Jesli chodzisz do lekarza raz lub dwa razy w roku (badania profilaktyczne), Twoje koszty medyczne wynosa 200–500 CHF rocznie. Z franchise 2'500 CHF placisz te koszty z kieszeni, ale oszczedzasz ponad 150 CHF miesiecznie na skladce. Roczny bilans: oszczednosc netto 1'200–1'600 CHF.
Wskazowka: Odloz miesiecznie 200 CHF na konto oszczednosciowe jako „bufor zdrowotny". Jesli nie zachorujesz — to Twoje dodatkowe oszczednosci.
Profil B: Rodzic z malymi dziecmi (30–45 lat)
Rekomendacja: Franchise 1'000–1'500 CHF (dorosly) + model Hausarzt
Dlaczego? Z malymi dziecmi chodzisz do lekarza czesciej — nie dlatego, ze sam/a chorujesz, ale bo dzieci przynasza infekcje ze zlobka i przedszkola. Srednia franchise (1'000–1'500 CHF) daje dobry balans miedzy obnizka skladki a rozsadnym udzialem wlasnym. Dzieci nie maja franchise — wiec dla nich liczy sie tylko skladka.
Wskazowka: Ubezpiecz dzieci w innej kasie niz siebie — czesto kasy oferujace najtansze skladki dla dzieci sa inne niz te najtansze dla doroslych.
Profil C: Osoba z choroba przewlekla
Rekomendacja: Franchise 300 CHF + model standardowy lub HMO
Dlaczego? Jesli regularnie bierzesz leki, chodzisz na badania kontrolne i wizyty u specjalistow, Twoje koszty medyczne na pewno przekrocza kazda franchise. Z franchise 300 CHF Twoj maksymalny koszt wlasny to 1'000 CHF/rok. Z franchise 2'500 CHF byloby to 3'200 CHF/rok — roznica 2'200 CHF, ktora zjadlaby cala oszczednosc na skladce.
Wskazowka: Jesli Twoj lekarz jest w sieci HMO, mozesz zaoszczedzic dodatkowe 10–20% na skladce bez zmiany lekarza.
Profil D: Senior (60+ lat)
Rekomendacja: Franchise 300–500 CHF + model standardowy
Dlaczego? Z wiekiem koszty zdrowotne rosna. Wizyty u specjalistow, badania profilaktyczne, leki — to wszystko kosztuje. Niska franchise zapewnia, ze kasa chorych przejmuje wiekszosc kosztow po stosunkowo niskim progu. Model standardowy daje pelna swobode wyboru lekarzy — co jest wazne, jesli masz wielu specjalistow.
Wskazowka: Sprawdz, czy przysuguje Ci doplata do skladek (Praemienverbilligung). Wiele kantonow oferuje wsparcie dla emerytow.
Profil E: Sportowiec / aktywna osoba (25–50 lat)
Rekomendacja: Franchise 1'500–2'500 CHF + model Telmed
Dlaczego? Jesli uprawiasz sport i jestes generalnie zdrowy/a, ale istnieje ryzyko kontuzji (narciarstwo, rower gorski, pilka nozna), srednia lub wysoka franchise ma sens. Wieksszosc drobnych kontuzji nie wymaga kosztownego leczenia. A w przypadku powaznego urazu — kasa i tak pokrywa koszty po przekroczeniu franchise. Oszczednosci na skladce rekompensuja sporadyczne wydatki.
Wskazowka: Jesli uprawiasz sporty ekstremalne, rozwaaz ubezpieczenie wypadkowe (Unfallversicherung) — czesto jest wlaczone w ubezpieczenie od pracodawcy.
Jesli nie jestes pewien/pewna, zastosuj te prosta regule:
Zsumuj wszystkie wizyty u lekarza, leki, badania z ostatnich 12 miesiecy. Jesli to mniej niz 500 CHF — wysoka franchise sie oplaca. Jesli wiecej niz 2'000 CHF — niska franchise jest lepsza.
Czy stac Cie na zaplacenie 2'500 CHF z dnia na dzien, jesli cos sie stanie? Jesli tak — wysoka franchise to dobry wybor. Jesli wylozennie 2'500 CHF z kieszeni byloby problemem — wybierz nizsza franchise, nawet jesli skladka jest wyzsza. Spokoj jest wart swojej ceny.
Uzyj wzoru: (skladka x 12) + franchise + szacowany Selbstbehalt. Porownaj wariant z franchise 300 CHF i 2'500 CHF. Ta opcja, ktora daje nizszy calkowity roczny koszt — to Twoj optymalny wybor.
Kalkulator porowna skladki dla kazdej franchise. Wybierz swiadomie.
Porownaj franchise i skladki →